الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
324
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
و مرحمت بى انتهاى او و نزديكيش به خودتان مىداشتيد ، تا آنجا كه از شما به شما نزديكتر است ، هرگز براى توجه به خدا به وسائط متوجه نمىشديد . خدايى كه شما را دعوت به نيايش و سخن گفتن مستقيم با خودش كرده ، و درهاى خانه اش را شب و روز به روى شما باز گذارده ، اين خدا را نبايد به پادشاه جبار مستكبرى تشبيه كرد كه درون قصرش خزيده و جز عده معدودى ، راه به درون خانه او ندارند « * ( فَلا تَضْرِبُوا لِلَّه الأَمْثالَ ) * » . در بحثهاى صفات خدا مخصوصا اين نكته را متذكر شدهايم كه يكى از خطرناكترين پرتگاه هايى كه در راه شناخت صفات او وجود دارد ، پرتگاه تشبيه است ، يعنى صفات او را با بندگان مقايسه كردن و شبيه دانستن ، چرا كه خدا وجودى است بىنهايت از هر نظر و ديگران وجودهايى هستند محدود از هر جهت و هر گونه تشبيه و تمثيل در اينجا مايه بعد و دورى از شناخت او مىشود . حتى در آنجايى كه ناچار مىشويم ذات مقدس او را به نور و مانند آن تشبيه كنيم بايد توجه داشته باشيم كه اين گونه تشبيهات ، به هر حال ناقص و نارسا است ، و تنها از يك جنبه قابل قبول است نه از تمام جهات ! ( دقت كنيد ) . در حالى كه بسيارى از مردم توجه به اين واقعيت ندارند ، غالبا در دره تشبيه و قياس سقوط مىكنند ، و از حقيقت توحيد به دور مىافتند و لذا قرآن كرارا هشدار مىدهد ، گاهى با جمله وَلَمْ يَكُنْ لَه كُفُواً أَحَدٌ « چيزى شبيه او نمىباشد » ( سوره توحيد - 4 ) و گاهى با جمله لَيْسَ كَمِثْلِه شَيْءٌ : « هيچ چيز مانند او نيست » ( شورى - 11 ) و گاهى با جمله * ( فَلا تَضْرِبُوا لِلَّه الأَمْثالَ ) * كه در آيات فوق آمده است ، مردم را به اين واقعيت توجه مىدهد . و شايد جمله * ( إِنَّ اللَّه يَعْلَمُ وَأَنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ ) * ( خداوند مىداند و شما نمىدانيد ) كه در ذيل آيات فوق آمده نيز بيانگر همين موضوع است كه مردم غالبا از اسرار صفات خدا بيخبرند .